HARF DEVRİMİ

Yahya Kemal “Çocukluğum, Gençliğim, Siyâsî ve Edebî Hatıralarım” adlı kitabının “Yeni Mekteb” başlıklı bölümünde, ilkokuldaki okuyup yazma serüvenini şöyle anlatır : “Yeni Mekteb’e gide gele, gide gele üç sene geçmişti. Lâkin cüz kılıfımdaki Elifbâ’yı henüz söktürememiştim. Yalnız Adem, İdrîs, Nûh, Sâlih, İshak, İbrâhim…diye peygamberlerin isimlerini ezber öğrenmiştim. // Babam arada sırada Elifbâ cüzünü açarak, harfleri sorardı. Bilemezdim, hemen mahalle mekteplerine küfretmeğe başlardı. Beni, öğrenebileceğim bir mektebe vereceğini söyler dururdu.” (İstanbul Fethi Cemiyeti, 2.Baskı, s.27)
1884 yılında Makedonya’nın Üsküp kentinde doğan Yahya Kemal 1890-1892 yıllarında alfabedeki harfleri bile öğrenemediğini itiraf ediyor. Öğrenemediği alfabe Arap alfabesi !
***
Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey ise “Bir Zamanlar İstanbul” adlı kitabında şu ibretlik satırları yazar : “Ne yazık ki, memleketimizin okumuş insanları geçim kaygısı ile ilkokul öğretmenliğini kabul etmemişler, bu yüzden ilkokul çağındaki çocuklar okulsuz kalmışlardır. Üsküdar tarafında 115, Galata civarında 120 ve İstanbul’da 300 ilkokul varken, bunların içinde ancak on okulda öğretmen bulunuyordu ki, bunun ne derece okumaya yardım edebileceği kolayca anlaşılır. // İnsaf olunsun, bir çocuk küçüklüğünden delikanlılık çağına kadar sokaklarda büyür, yazıları heceleyemeyen öğretmenlerden terbiye görürse artık ondan ne beklenir ?” (Tercüman, 1001 Temel Eser, S.23-24)
Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey 1800-1870 yılları arasından söz ediyor olmalı. Öyle bir eğitim sistemi ki Rus donanmasının Cebelütarık Boğazı’ndan geçerek Çeşme önlerine gelebileceğini bilmeyen, coğrafyadan habersiz vezirler, nazırlar yetiştirmekteydi.
***
1 Kasım, 1 Kasım 1928 tarihli ve 1353 sayılı “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun”un, yani Anayasa’nın 174. maddesi tarafından korunan 6 numaralı Devrim Yasası’nın
çıkartılmasının 80.yıldönümü.
Şimdi adı gerekmeyen, “Prof.Dr” ünvanlı bir tarihçi, 2.Cumhuriyetçi zat Cumhuriyet’in nasıl tepeden inmeci jakoben bir belâ olduğunu kanıtlamak için “Harf Devrimi yapılırken halka sorulmadı” diye sık sık kabarır. Yüzde 95’i okul yüzü görmemiş, geriye kalanların büyük bir çoğunluğu okula gitse de Arap alfabesini sökememiş bir kitleye mi sorulacaktı Harf Devrimi ? Harf Devrimi sayesinde üniversite mezunlarımız şimdi madenci (kol emekçisi) olabilmek için sıraya ve sınava girmiyor mu ?!
***
Cumhuriyet düşmanları Harf Devrimi’nin geçmiş kültür birikimimizi unutturduğunu ileri sürerler. Divan Şiiri’nden başka hangi kültür birikimi vardı ? 16, 17, 18 ve 19.yüzyıllarda Osmanlı vatandaşları tarafından Osmanlıca kaleme yazılmış kaç ekonomi, tıp, fizik, kimya, biyoloji, matematik, geometri, cebir ve öteki bilim kitapları vardı ? Var olanların tamamı tercümedir. Ayrıca bütün Osmanlı döneminde günümüze kalma niteliğine sahip kaç bilim kitabı yayınlanmıştır ? Bu dönemde kaç Osmanlı Newton’u, Kopernik’i, Galileo Galiei’si vardı ? 1923 yılında kaç adet Kütüphane ve bu kütüphanelerde kaç kitap vardı ? Bu sorulara hiç kimse utanmadan cevap veremez.
Harf Devrimi’nin 80. yıldönümü halkımıza kutlu olsun !