İSLAMCILIĞIN BÜYÜK ÇIKMAZI

İslamcılık dinin kanser hali; dinin referanslarıyla dünyaya ait sorunların çözümsüzlük bunalımı ve bu bunalımın ulaştığı cinnet noktası. Din, yeryüzünün sorunları karşısında savunmasızdır, acizdir. İslam dünyası dışında kalan dünya bu gerçeği anlayalı birkaç yüzyıl oluyor. Din kurallarının yeryüzünde hiçbir yasal ve etik gücü yok. Mahalle baskısı, hurafeler ve öcüler dışında. Belki sadece Suudi Arabistan’da var ama bütün zenginliğine karşın orası da yarınsız bir geri kalmış ülke.

Siyaset dinle, efsunla ilişkisini kesmeden, müsbet bilimlere dayanmadan, evrensel etiki ilke edinmeden hiçbir ülkede başarılı olamaz; uygarlaşamaz, uygarlaştıramaz. Bunun en yeni örneği: AKP ve onun siyaseti; bu siyaseti yönetenlerin acz durumu. Acizler çünkü nesnel (dış)  dünyayı nesnel (objektif) ölçülerle (ekonomi, felsefe, sosyoloji, genel kültür, çağdaş bilgi vb.) değerlendirmek yeteneğinden yoksunlar. Akıllarında ve ellerinde dinden ve oportünizmden başka rehber yok!

Bu, saldırganlığa dönüşen müthiş aczi AKP’nin AB ve üyelerine karşı yürüttüğü tuhaf siyasette görüyoruz.

 Bu giriş bölümünü bağımsız bir yazıya dönüştürmeden konumuza gelelim: İslamcı bir politikacı takiye yapmadan gerçekçi olabilir mi, nesnel gerçekler ve doğrular karşısında ve önderlik ettiği konuda kendini yeniden konumlandırabilir mi?

Bu sorunu cevabını eski bir yazımdan yararlanarak bulmaya çalışacağım:

***

23 mart 2011, Çarşamba:-

L’Express dergisinin 29 nisan-9 mayıs 1993 tarihli sayısını bir gün işe yarar diye ayırmışım, daha doğrusu ayırdım ve onu hiçbir zaman unutmadım. Aradan  tamı tamına 18 yıl geçmiş. Derginin kapağında “İslamcılar” yazıyor iri puntolarla: Fransa’da, banliyölerde izledikleri strateji; Cezayir ve Mısır’daki yakın tehlike; Müslüman dünyanın büyük korkusu… başlıkları işleniyor özel sayıda.

Özel sayıda benim en çok ilgimi, kendisiyle yapılan bir söyleşide  İslamcı olmasının nedenini açıklayan Raşid Gannuşi (Rachid Ghannouchi) çekmiş.

Raşid Gannuşi’den Tunus devriminin ilk günlerinde epeyce söz edildi. Gannuşi sürgünde yaşadığı Londra’dan muzaffer bir komutan gibi döndü ülkesine.

Önümüzdeki günlerde kendisinden çok söz edilecek, edeceğiz, şimdi L’Express dergisinin yaptığı söyleşiye dönelim:

[Ülkesinde ömür boyu hapse mahkum edilen, Tunus’un İslamcı partisi Ennahda’nın lideri Raşid Gannuşi  Sudan pasaportu ile Londra’da sürgün hayatı yaşıyor.Raşid Gannuşi günümüz siyasal İslamının en önemli kişiliklerinden biridir.]

 [L’EXPRESS: Sizin kuşağın çoğu üniversite  öğrencisi gibi Nasır’ın[i]  öncülük ettiği Arap milliyetçiliğinin etkisine girmiştiniz. Daha sonra İslamcılığa meyletmeniz nasıl oldu?

RAŞİD GANNUŞİ: Tarih olarak söylemek gerekirse, 15 haziran 1966 gecesi dua etmeye başladım. Gerçekte, bir bardağın suyla dolması gibi bir şeydi. İnsan  bardak taştığı zaman farkına varıyor. Ama süreç çok daha önceleri başlamıştı.

-Bu geçiş bir siyasal aydınlanmadan mı yoksa dinsel bir keşiften mi kaynaklanıyordu?

-Siyasal sonuçları  düşündüğüm, düşünmüş olduğum en son şey. Bir önceki yıl bütün dünyam, evrenim sarsılmıştı: Batı dünyasını örnek alan  Nasır’ın güçlü Arap ulusu ideali parçalanmıştı. Avrupa’ya ilk kez gitmiştim. Gençlik yurtlarında, kötümser, yitik ve uyuşturucu müptelası bir kuşakla karşılaşmıştım. Gençler hiçbir şeye inanmıyorlar, toplumlarını acımasızca eleştiriyorlar ve bizzat Sartre gibi filozoflar Batı’ya karşı saldırıyorlar ve Batı’yı içerden göründüğü şekliyle yansıtıyorlardı, bu yansıttıkları şeyin ideal haline getirilmiş imge ile ilgisi yoktu. [ii]

-Sizin gibi bir Arap milliyetçisi Batı’nın yarattığı mitosla aynı düzeyde  olmamasına esef mi ediyordunuz?

-Kuşkusuz öyle! Batı’yı sevmiyorduk. Ama ondan  büyülenmiş ve yüzümüzü ona dönmüştük. Aynı zamanda hem model hem de bir meydan okuma (tehdit) idi [iii].   

-İslamcılarla buluştuğunuz zaman Arap milliyetçiliğini bıraktınız mı?

-Çözümlemelerimiz giderek farklılaşıyordu. Bunun sonucu olarak, 1967 Arap-İsrail savaşı sırasında sert tartışmalar oldu. Milliyetçiler yazı Yahudi kadınlarla Telaviv plajlarında eğlenerek geçireceklerine inanmışlardı! Müslüman Kardeşler, toplumları çürüdüğü, zayıf ve parçalanmış olduğu ve gençleri kendilerini feda etmeye yönlendirecek bir idealden yoksun bulundukları için Arapların kazanamayacaklarını düşünüyorlardı. En kötüsü ise şuydu: İlerici Araplar SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği)’ne bağlıydılar, referansları batılı idi. Bu da Araplık’ı İslam ile çatışmaya götürüyordu.

-Bağımsızlıklardan hemen sonra İslamcılar ile (çoğunlukla askerî olan) rejimler arasında kurulan  ilişkiler her zaman çatışmalıydı. Neden?

-Çünkü iktidardaki seçkinler (elitler) batıda öğrenim görmüşlerdi. Eski sömürgeci güçler onlar sayesinde etkilerini sürdürüyorlardı. Millet kendi köklerini yeniden keşfettiği zaman modernist seçkinlerin kendi varlıklarını korumak için, kendileri de Batı’da eğitim görmüş olan askerlere sığınmaktan başka bir çareleri yoktu. Örneğin, Cezayir’in şu anki güçlü adamı General Nezzar’ı[iv] ele alalım: 1958’e kadar Fransız ordusunun bir subayıydı!

-Yani siz, doğası gereği batılı olan bir modernitenin karşısına kendinizi bir gelenekçi olarak mı koyuyorsunuz?

-Hangi moderniteden söz ettiğinize bağlı! Sizin, din ile toplumun hayatını birbirinden   ayıran düşünce dizgenizi kabul etmiyoruz. Ama Batı’yı öykünmeye çalışmayan bir moderniteyi amaçlayan kendi yolumuz var. Bu modernite,  tam bir düşünce özgürlüğünü, halka kendi yöneticilerini seçme özgürlüğünü içermektedir. Kuşkusuz böyle bir şeyi onaylıyoruz.

-Yani, hoşgörü ve açılımın mihenk taşı bir İslamcılık…

-Elbette! Devletin meşruiyeti sadece halkın terhicine dayanır. Zaten gerisinde mutabıkız. İnanç ve düşünce özgürlüğünden, siyasal özgürlükten yanayız…

-Suudi Arabistan bu özgürlüklere saygı gösteriyor mu?

-Suudi Arabistan kesinlikle bir model olamaz.

-Ya İran?

-Tahran’ın rejimi gücünü İran halkının iradesinden almaktadır. Bildiğim kadarıyla hiçbir gözlemci İran’daki parlamento seçimlerine hile karıştığını ya da yasal olmadığını ileri sürmedi. Bütün Ortadoğu’da adına layık iki parlamento var: İran ve İsrail’de. Demek ki İran’da karşımızda meşru, dolayısıyla modern bir devlet var. Kuşkusuz, özgürlükler yeterli değil ama durumun giderek iyileşeceğini umuyoruz.

-Günümüz İslamcılığında  Sünni / Şii ayrımı nasıl yaşanıyor?

-Her iki tarafta da aşırı uçlar var. Ama Müslümanların çoğunluğu ılımlı.  Batı’nın  İslama karşı siyasal uygulamaları Şii ve Sünnileri birlikte çalışmaya zorladığı için farklılıklar o kadar önemli değil artık. Günümüzde bir tek İslami düşünce var. Ki hızla gelişmekte. Humeyni’nin bir ayrılık söylemi yok, ama tam anlamıyla toplumsal milliyetçi bir söylemi var.

-Cezayirli Ali Belhac’ın[v]    dile getirdiği gibi, Şiiler gibi Sünniler de demokrasi kavramını reddediyorlar.

-Ali Belhac, Batı’nın desteklediği General Nezzar’dan çok daha demokrat. Ali Belhac seçimleri kazanmadı mı? Ali Belhac Cezayir’i güc zoruyla yönetmeye kalkıştı mı? Hayır. Demokratik sürece saygısı var. Nitelemelerin demek ki hiçbir önemi yok. Sadece sözcükler. “Demokrasiye karşıyım” diyorsa, bunun anlamı şudur: “Çoğunluk tarafından meşrulaştırılmamışsa ona karşıyım!”[vi] 

-Hiç de öyle değil! Çok açık söylemişti: “Demokrasi halkın iktidarıdır, oysa iktidar sadece Allah’a aittir!” demişti.

-Burada demokrasi anlayışının reddi söz konusu değil, öykünmeyi reddettiğimiz Batı’ya karşı bir tepki var. Kendini demokrat olarak gösteren hükümetlere karşıyız. Ama hiçbir İslam düşünürü, hükümetin otoritesinin kutsal iradenin somutlaşması olduğunu ileri sürmez.

-İslam-Batı karşıtlığı bugün çok güçlü durumda. Sizce gelecekte, bir ortak yaşama mı evrilecek  yoksa bu düşmanlık devam mı edecek?

-İslamcıların yönettiği bir Müslüman dünya ile Batı arasında bir ortak yaşam biçimi düşünülebilir. Tabii İslamî gerçekliğe saygı göstermesi koşuluyla: Biz farklıyız. Bizim kendi tarihimiz, kendi dinimiz, kendi uygarlığımız var.

-Ama İslamın yayılması çoğunlukla Arap fetihleri sayesinde oldu, yani kılıç elde…

-Dinden dönmeler zorla olduysa, şimdi güçsüz olduğumuz bu durumda Müslümanların din değiştirmemesini, başka dinlere geçmemesini ne ile açıklayacaksınız? Fransa’da yaşayan Müslümanlar neden Katolikliği kabul etmiyorlar?

-Korku! İslam, dinden dönmenin ölümle cezalandırıldığı tek din. Bu insanların cesaretini kırıyor…

-Ama, birçok ülkede İslam yasası uygulanmıyor artık! İslamın bir içsel gücü var. Yaygınlaşmasının nedeni de bu işte!

-Amerikalılar galiba Avrupalılardan çok daha uzlaşıcı gibi?

-İslama karşı evet![vii] Amerikalılar ile Müslümanlar arasında ne sömürge geçmişi ne de Haçlılar var; ne tarih ne de savaş…

-Ama ortak bir düşmanınız var: Amerikalıları sizi desteklemeye yönlendiren ateist komünizm…

-Kuşkusuz öyle, ama Margaret Thatcher’ın Büyük Britanyası da antikomünist idi… Biliyorsunuz, her şey jeostratejik terminoloji ile dile getirilemez. Milyonlarca insan özgürce Müslüman. Bizim en önemli başlıca düşmanımız  diktatörlüktür.

-Mısır’da, bugün, dinsel özgürlük engellenmiyor, dininizi yaşamanız yasak değil! Oysa siz bu ülkeyi saldırılarınızla karıştırmak, istikrarsızlaştırmak  istiyorsunuz…

-Bizim sorunumuz şu ki devlet ne İslamî ne de laik. İnanç özgürlüğüne saygı duyulan Büyük Britanya ya da Fransa gibi ülkelerde rahatça yaşayabilirim. İngiltere’de bir İslamcı parti var…Tunus’ta yok! Mısır’da yok! Özgürlüklerin bulunmadığı bir Müslüman ülke ile özgürlüğün var olduğu laik bir ülke arasında bir seçim yapacak olsam, ikincisini seçerdim! Sözde Müslüman devletten İslam’a çok daha yakındır.[viii] ]         

***

Yukarıdaki açıklamaları Gannuşi 1993 yılında yapmış. O sırada sürgünde, Londra’da. Söylediklerinde bütün İslamcılar gibi bir yığın çelişki var, bu onların en büyük özelliği. Demokrasi ve özgürlükler konusunda iki değil çok yüzlüdürler. Örneğin laik ya da seküler memleketlerde rahatlıkla yaşayabileceklerini söyler ama kendi ülkelerinin bu ülkelere benzemesini düşünmek bile istemezler. Hayallerindeki islamî yönetimde devlet kurumlarının, okulların dinden arındırılmasına asla razı olmazlar.

Tunus, Mısır ve Libya’da kımıldama ve hareketler başladıktan sonra, ben bu devinimlere herhangi bir şekilde “devrim” ya da “ihtilal” demek istemiyorum. Bu iki sözcüğü Arap hareketleri için kullanmayı kendime yasakladım.  CIA güdümlü siyasetçiler ve gazete yazıcıları, bu hareketlerin Türkiye’yi örnek almaları gerektiğini söylemeye başladılar. Bizim yarım akıllı, yarım kalemli yazıcı tayfası da bunların peşine takıldı. Ne olacakmış? Bin beş yüz yıllık Müslüman Arap ülkeleri  laik ve demokratik Türkiye’yi kendilerine örnek alacaklarmış. Nerede o yoğurdun bolluğu? Gannuşi, söyleşi sırasında Türkiye’nin adını bir kez anmıyor. Soruları soran da…

Kaç kez yazdım: Türkler  için İslam dönerek kabul ettikleri dinlerden biridir, son dindir. Kuran’ın dilini bilmezler, Kuran’ın indiği toplumun kültürünü ve uygarlığını bilmezler, Arap’ın ruh ve zihin dünyasını biçimlendiren dilin dilbilgisini bilmezler…

Arap için İslam, sadece din değil her şeydir: Dildir, kültürdür, uygarlıktıktır, siyasettir, gelenek ve görenektir, ve en sonunda bir dindir.

Bu işin yani Arapların Türkiye modelini izle(ye)meyeceği gerçekliğinin en önemli yanı. Bir de ikincil tarafı var:

Arap toplumları ve bu toplumların bireylerinin en önemli bölümü, İslamcılar, Cumhuriyet Türkiyesinin devrim yaparak dinden çıktığına inanır.

Arap toplumları ve bu toplumların bireylerinin en önemli bölümü, Arap Milliyetçileri, 500-600 yıllık Osmanlı yönetimini asla unutmamıştır. Bunun önüne  Büyük ve Küçük (Anadolu) Selçuklu devletleri dönemini, Abbasi Halifelerinin Türk kökenli vezir ve komutanlarının elinde oyuncak olmalarını, Kölemenleri ve “Baybars’ın Çocukları”nı ekleyin.

Mart ayı başlarında yasal bir siyasal partiye dönüşen Ennahda hareketinin ilk genel sekreteri Hamadi Cebali (57 yaşında)  kendileri için İslamcı sıfatının kullanılmasına itiraz ettikten sonra şöyle konuşuyor: “Laik bir Tunus istiyoruz. İslam laik bir ülkede rahatlıkla yaşanabilir. Ancak bir tane laiklik anlayışı yok. Biz Fransız modeli laikliği yani devletin dine hükmettiği laikliği istemiyoruz. Bizim arzumuz dine saygılı bir laiklik. Dini cemaatlere, azınlıklara ve ibadet özgürlüğüne saygılı bir laiklik. Daha çok Anglosakson  modelini benimsiyoruz,”[ix]

Türkiye’deki rejimin eskiden daha çok Fransa’ya yakın olduğunu iddia eden Cebali, “Ancak son yıllarda yapılan demokratik reformlarla Türkiye’de laiklik daha ılımlı bir modele dönüştü. Tunus’taki laik rejim de eski Türkiye’nin laikliğine benziyordu. Biz de AK Parti’yle gelen değişimi gerçekleştirmek istiyoruz”[x] diyor.

1993 yılında Londra’da sürgünde yaşarken hareketlerini İslamî olarak tanımlanmasına karşı çıkmayan, yasallaşan Ennahda partisinin manevî lideri Raşid Gannuşi de hemen hemen aynı şeyleri söylüyor. Onların örnek aldıkları hareket Kemalist hareketin yarattığı Türkiye değil karşı devrimci  AKP’nin temsil ettiği, Cumhuriyet devrimleri iğdiş edilmiş, budanmış bir Türkiye. Yıllardır, Laik Türkiye Cumhuriyeti’nin Araplara model olamayacağını, zaten Arapların da böyle bir modeli kabul etmeyeceklerini yazıyordum. Yazdıklarım yavaş yavaş doğrulanıyor. Her ne kadar hareketin tarihi lideri Raşid Gannuşi, sık sık “laik ve demokratik rejimle İslamı barıştıran” AKP’yi örnek aldıklarını açıklıyorsa da Ennahda Partisi’nde muhafazakar yaşlı kesim  laikliğe kesinlikle karşı çıkıyor; genç kuşak ise AKP türünden aslında Anglosakson sekülerliği gibi bir uygulamayı yeğlemekte. Zaman[xi]  gazetesinin yazdığına göre parti içinde daha şimdiden AKP ile Saadet Partisi arasındaki ayrışmaya benzer bir bölünme olmuş.

Bu arkadaşların anlamadıkları şu: Cumhuriyet Türkiyesi laik düzene toplumsal gelişim ve dönüşümle, aşağıdan yukarıya doğru ulaşmadı.. Uzun süren kanlı savaşları muzaffer bir şekilde sona erdiren, ülkeye barışı getiren kurucu  kadronun devrimci iradesiyle yukardan geldi. Kurucu kadronun ve liderinin tartışılmaz bir otoritesi ve saygınlığı vardı, bu nedenle aşağıdan güçlü itiraz ve muhalefet gelmedi. Gelenler ve olanlar da yasal şiddet yöntemiyle engellendi. 1924 yılından itibaren 1930 başlarına  kadar birçok devrim yasası çıkartıldı ve daha sonra bu yasalar günümüz Anayasa’sının 174.maddesinin koruyucu kanatları altına alındı.

Cumhuriyet devrimleri 1950’ye kadar ödünsüz uygulandı. 1950’den sonra iktidara gelen sağçı partiler (Adalet Partisi, Yeni Türkiye Partisi, ANAP, ve sağcı partilerin kendi aralarında yaptıkları koalisyonlar) dini siyasete alet etmelerine karşın devrimlere sahip çıkmak zorunluluğunu hissettiler, ancak uyguladıkları (başta eğitim olmak üzere) politikalarla karşı devrimin yerleşmesine katkıda bulundular.

Tam anlamıyla karşı devrimci ve İslamcı bir parti olan AKP, laik bir anayasası olan ve laikliği 1923’ten itibaren uygulayan bir ülkede iktidara geldi. AKP’nin amacı ülkeyi laikleştirmek değil, tam tersine laikliği kemirerek düzeni İslamileştirmek. Bu çabasında 2002’den bu yana başarılı olduğunu itiraf etmek zorundayız.

Türkiye’de elbette laikliğe kesinlikle ve kestirmeden karşı bir İslamcı çevre var. Eskiden sağcı partilerin limonluklarında palazlanan bu kitle şimdi kendi partilerine ve hiziplerine sahip. Bu katı İslamcı kesim AKP içinde de var. Şu anda Cumhurbaşkanı Gül ile Başbakan R.T.Erdoğan’ın bu kesimin içinde yer alıp-almadığını değerlendirecek durumda değiliz. Çünkü mevcut anayasa ve yasalar bir cumhurbaşkanı ile başbakanın kurulu laik düzene açıkca karşı olmalarına, karşı çıkmalarına izin vermez.

Bu nedenle, laik düzen anayasa değişiklikleri ve yasal düzenlemelerle sağdan-soldan, önden-arkadan bukağılanmakta. Şurası açıktır ki AKP zihniyeti 1923 yılında iktidara gelseydi, Türk toplumu evrim geçirerek laik düzene ulaşamazdı. Çünkü bizzat İslam ve (olmadığı iddia edilen) ruhban sınıfı (ulema) böyle bir dönüşüme izin vermezdi. Şu anda AKP istediği kadar karşı devrimci ve laiklik karşıtı olsun, T.C. Anayasasının 2. maddesinde  Türkiye Cumhuriyeti’nin laik bir devlet düzenine sahip olduğu ve 4.maddede bu 2.maddenin değiştirilemeyeceği yazılıdır.

Hükümette kim olursa olsun laikliği savunanlar karşıtlarından anayasal ve yasal olarak çok da güçlüdürler, çünkü meşrudurlar. Karşı devrimin iktidarda olduğu kuşkusuz yadsınamaz ve elindeki en büyük koz İmam-hatip okul ve liseleri. (Bu konuda yayınlanmış kitaplarıma ve Hürriyet gazetesinde yayınladığım yazılara başvurabilirsiniz.)

Başta Tunus olmak üzere Arap ülkelerinin Türkiye türünden bir laik düzen kurmaları olanaksız, bunu zaten kendileri de istemiyorlar. Tunusluların ağzından kendilerinin Anglosakson  sekülarizmini tercih ettiklerini öğreniyoruz. Laiklik ile sekülarizm arasındaki farkı açıklayan, patenti bana ait bir formulüm var:

Sekülerlik = Devlete karşı Kilise + Halk dayanışması.

Laiklik = Kiliseye karşı Devlet + Halk dayanışması.

 Dikkat ederseniz “Kilise” diye yazıyorum, “Din” yazmıyorum. Sekülerlik ve laiklikte söz konusu olan  bireylerin ve toplumların dinsel inançları değil, dinin kurduğu örgüt ve kurumdur. Din bir inançtır, ama Kilise ve Cami yapılarıyla, personeli ve kadrolarıyla bir örgüttür, bir kurumdur. Tıpkı adliye, maliye ve mülkiye gibi.

Kestirmeden söyleyeyim: İslam söz konusu olduğu zaman seküler düzenin hiçbir uygulanma şansı yoktur; sekülarizm ağırlığı Protestan mezhebinde olan toplumlarda başarıya ulaşmıştır. Başta ABD olmak üzere. Kendisi bizzat devlet düzeni olan İslam karşısında sekürlerliğin yaşama şansı olamaz. Müslüman bir toplumda demokrasinin yerleşmesi için dinin devlet tarafından denetlendiği bir laik düzen gerekir. Böyle bir düzenin antidemokratik olduğu iddia ediliyor, böyle bir iddia münafıkça bir safsatadır. Şu anda Müslüman bireylerin dinlerinin gereklerini yerine getiremedikleri kocaman bir yalandır.

İslamı kendisine rehber ve referans yapan hiçbir Arap toplumu laik düzeni bir yana bırakalım, gerçekten demokratik bir düzene asla ve kesinlikle geçemezler. Halep ordaysa arşın burada. Şu anda Mısır, Tunus ve Libya laboratuarları çalışmakla, sonuçta Irak’ın yarattığı ucubeden başkasını yaratamadıklarını hep birlikte göreceğiz. Arap olsun ya da olmasın Müslüman toplumlarda ödünsüz laiklik kurulmadan demokrasi gerçekleştirilemez.

***

Şimdi, aradan 6-7 yıl geçtikten sonra, bir kez daha Raşid Gannuşı’ye döneceğiz ve Recep Tayyip Erdoğan ile Raşid Gannuşi’yi yan yana koyacağız. Raşid Gannuşi, R.T.Erdoğan’ın geldiği yere (Demokrasiye) doğru ağır aksak yol alırken R.T.Erdoğan, Gannuşi’nin geldiği yere (siyasal İslama) doğru bir trafik canavarı hızıyla yol almakta. Buna karşın Raşid Gannuşi, Erdoğan kültür farkından olacak, çok daha gerçekci. Ve hiç kuşkusuz,Erdoğan’ın bilmediği İslamı, bir Arap aydını olarak gerçekten biliyor. Erdoğan İslami bir otokrasi yaratmak isterken  bir gerçekçi olan Gannuşi, Tunus gerçekliği ile barışık durmak ve çağdaş dünyaya kapılarını kapatmak için İslami devletten vazgeçiyor:

Raşit Gannuşi: “Artık Tunus’ta Siyasal İslam için haklı bir neden yoktur.”[xii]

[Şimdiye kadar İslamcı bir parti olarak kabul edilen Ennahda’nın başkanı Gannuşi, “Le Monde”a, hareketinin “müslüman demokrasisine girmek” için “sıyasal islamı terk ettiğini” açıkladı.

Tunus’un şimdiye kadar İslamcı olarak tanımlanan siyasal partisi Ennahda 20-22 Mayıs 2016tarihleri arasında kongre yapmaya hazırlanıyor.

Parti başkanı Raşit Gannuşı  (74),  sözkonusu doktrin düzenlemesini  Le Monde’a açıkladı: Tunus Meclisinde en büyük gruba sahip olan hareket, artık kendisini “sivil” bir siyasal parti olarak tanımlıyor.

Bay Gannuşi, 2011 devriminden ve 2014 Anayasasının kabul edilmesinden  bu yana siyasal islamın Tunus’ta “dayanağını” kaybettiğini doğruluyor.

Parti, bu kongrede, siyasal ve dinsel boyutları arasındaki ilişkiyi tartışacak.

Ennahda’nın demokratik ve sivil, müslüman ve çağdaş siyasal değerleri  referarans alan bir parti olduğunu kabul ediyoruz. Bu refarans, çağdaşlık ve kimlik, ikili bir anlayış olarak 2014 anayasasında yer alıyor.

“Peki, Ennahda, geleneksel  İslami referans ile arasına mesafe koyuyor mu?”  sorusuna şöyle cevap veriyor:

“Siyasal eylem ile dinsel eylem arasındaki ayrımı iyice belirlemek gerektiği kanısındayız. Siyasal eylemin yeri cami değildir. Cami halkın toplandığı bir yerdir. Dinin ayrıştırıcı değil birleştirici bir  eleman olmasını istiyoruz.”

Çok güzel ama laikliğin sözü edilmiyor. Din yasalar için bir referans olmayı sürdürecek mi, sürdürmeyecek mi, belli değil. Bu konuda eleştiriler var:

“Hahahha! Gülmekten katılıyorum. La Fontaine okumanın tam zamanı. Bu numaralara ciddi olarak kim inanabilir?  Kadın erkek eşitliğini kabul etmeyen, bir din devleti isteyen Şeriatı, anayasanın temeli olarak  kabul ettikten sonra, 50 yıl süren İslamcılığı  ve dahası altıncı halifeyi savunduktan sonra bu Müslüman Kardeşler partisinin değişeceğine kim inanır?”

***

Gerçekten de kim inanır? Gannuşi’nin 1993 yılında söyledikleri ile 2016 yılında söyledikleri arasında biyük bir fark yok.1993’te  “Sizin, din ile toplumun hayatını birbirinden   ayıran düşünce dizgenizi kabul etmiyoruz. Ama Batı’yı öykünmeye çalışmayan bir moderniteyi amaçlayan kendi yolumuz var. Bu modernite,  tam bir düşünce özgürlüğünü, halka kendi yöneticilerini seçme özgürlüğünü içermektedir. Kuşkusuz böyle bir şeyi onaylıyoruz.” diyor ve 2016’da da aşağı yukarı aynı şeyleri tekrarlıyor, ve, dikkat edin, Erdoğan gibi tek başına iktidara geleceği günü bekliyor

Önümüzde bir AKP örneği var. Geçmişten ders alarak, güya kuruluşunda güya Siyasal İslam gömleğini çıkarmıştı. Ben daha 2002’de “İslamcılık gömlek değil, deridir, nasıl çıkartacaklar?” diye sormuştum. AKP ve Erdoğan, türlü takiye, türlü çeşitli oyun ile iktidara geldi. Türkiye Cumhuriyeti’nin laik ve demokratik bir anayasası, devrim yasaları, laik okulları, anayasa mahkemesi, danıştay, yargıtay, sayıştay gibi güçler ayrılığı temsilcisi aygıtları, laik üniversiteleri, çoğu sefilleşmiş olsa da sivil toplum örgütleri vardı… Bundan dolayı Cumhuriyet’in kılına dokunamazlardı. Cumhuriyet’e karşı sinsice savaştılar; ev sahibini afyon ve efsunla uyutup, Cumhuriyet’in bedeninde kene gibi yaşamaya başladılar. Fettullah sayesinde mülkiyeye, adliyeye,zaptiyeye sahip olacaklarını sandılar. Ama bu ortakyaşarlık hayatı uzun sürmedi. Gerisini biliyorsunuz.

“Kırk Harami”, bir gaflet halinde, pencereden, bacadan, bodrum deliğinden ya da bohçacı kadın kılığında “ev”i ele geçirebilir, ama evi yönetemez. AKP’nin hali de Kırk Harami gibi. Her şeyi ellerine yüzlerine bulaştırdılar… Yeter artık, bu davetsiz ve meymenetsiz misafiri kapı dışarı etmenin zamanı geldi. Uyarı ve tekdir  (azarlama, paylama) zamanı geldi: 16 Nisan 2017. Unutmayın ki Siyasal İslam gömlek değil, manda derisidir!

İslam dinini yozlaştıran Siyasal İslam, yüzyıllardır,  kendisiyle birlikte İslam dinini de umarsız bir çıkmaza soktu, sokuyor. Araplar, müslüman ülkeler bunu bir türlü anlamadı. Laik, demokratik ve devrimci Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucuları bu acı gerçeği anlamışlardı ama AKP, şimdi, gittikçe yobazlaşarak, bu cumhuriyeti teokratik İslam diktatoryasına dönüştürmek istiyor. Bu beladan kurtulmak için son fırsat, 16 Nisan 2017 günü yapılacak olan halkoylaması.

ÖZDEMİR İNCE

22 MART 2017

—————————————————–

[i] Cemal Abdül Nasır (1918 – 1970) Mısır Devlet Başkanı. 1918 yılında dünyaya geldi. Mısır’da askeri bir darbeyle yönetime el koyan Nasır Süveyş Kanalını millileştirmesiyle, Arap dünyasının lideri haline geldi. Arap milliyetçiliğinin ve ABD ile Sovyet Rusya arasında mesafeli durmayı seçen bağımsızlar hareketinin önemli liderlerinden biri oldu. Arap sosyalizmini denedi (Yazar).

[ii] Ben de 1965-1966 yıllarında Fransa’da, Paris’te yaşıyordum. Gannuşi gördüklerinden yanlış çıkarımlar yapıyor. Onun sözünü ettiği gençler 1968 olaylarında çok önemli rol oynadılar, kapitalist düzenin temellerini sarstılar, ödünü kopardılar. Jean-Paul Sartre’ın Batı’yı eleştirisi onun tamamen reddi anlamına gelmez. Sartre Batı’nın kendi değerleriyle çelişir durumda olmasını ve sömürgeci politikalarını eleştiriyordu. Onun yaptığını ancak bir batılı Batı’da yapabilirdi (Yazar).

[iii] İlerde İslamcılaşacak bir Arap  milliyetçisi ile bir Türk cumhuriyetçisinin arasındaki temel ve çok önemli fark. Bu fark Türk İslamcısı ile Arap İslamcısını aynı çıkmazda buluşturuyor. Bir türk cumhuriyetçisi Batı’dan korkmaz, ondan nefret etmez, onu bir evrensel model olarak alır ama onunla yarışmak zorunda olduğunu bilir (Yazar).

[iv] Haled Nezzar (1937): Cezayirli general, eski savunla bakanı, eski politikacı. 1990-1994 yılları arasında askeri cuntanın güçlü kişisi.

[v] Ali Belhac (Belhadj) 1956’da Tunus’ta doğdu. Cezayir İslami Kurtuluş Cephesi (FİS)’in Abbasi Madani ile birlikte kurucusu.

[vi] Şaşırtıcı bir mantık, şaşırtıcı bir yorum. Çoğunluk oyuna dayanmayan demokrasi nerede var? Gannuşi mugalata yapıyor. (Yazar)

[vii] O günlerin cicim dönemi, Newyork’ta yapılan 11 Eylül 2001 terör saldırısından sonra tam tersine döndü. İslam, ABD için artık bir tür veba (Yazar).

[viii] Söyleşiyi yapan: Jacques Girardon.

[ix] Zaman, 7 mart 2011, S.17

[x] Agy.

[xi] 7 mart 2011, s.17

[xii] LE MONDE | 19.05.2016